Μία σειρά αξιόλογων πρωτοβουλιών κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Με στόχο να δώσει λύσεις στις προκλήσεις που δημιούργησε η πανδημία, η κοινότητα των «makers» έχει αναπτύξει ενεργή δράση και στη χώρα μας. Από μεμονωμένους ραφτάδες μέχρι επαγγελματικά maker spaces, η ανταπόκριση από την πρώτη στιγμή υπήρξε θεαματική προκειμένου οι πολίτες, αλλά και το προσωπικό που εργάζεται στο εθνικό σύστημα Υγείας να εφοδιαστούν με μάσκες, υλικά και εξοπλισμό για την προστασία τους απέναντι στον κίνδυνο προσβολής από τον ιό.

Μεταξύ των πρωτοβουλιών, αξίζει να αναφερθεί η κινητοποίηση των ελληνικών εργαστηρίων τρισδιάστατης εκτύπωσης (από μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και πανεπιστήμια έως ιδιωτικές επιχειρήσεις), τα οποία παράγουν μάσκες, εξαρτήματα αναπνευστήρων και άλλα είδη υγειονομικού υλικού με την τεχνολογία του 3D Printing.

Χαρακτηριστική είναι και η περίπτωση της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας Odyssea η οποία, με χρηματοδότηση από το ΤΙΜΑ Κοινωφελές Ίδρυμα, ανέλαβε την κατασκευή πενήντα χιλιάδων προστατευτικών προσωπίδων για το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό των νοσοκομείων της χώρας προκειμένου αυτές να διατεθούν δωρεάν στο υπουργείο Υγείας και να κατανεμηθούν σε νοσοκομεία της επικράτειας. Με τη χρήση καινοτόμων μεθόδων σχεδιασμού και εξειδικευμένων εργαλείων (3D printers, laser cutters και CNC machines) μέσω του ψηφιακού της εργαστηρίου, αλλά και χρησιμοποιώντας τεχνικές κατασκευής μεγάλης κλίμακας (injection molding), η Odyssea αύξησε τον ρυθμό σχεδιασμού, παραγωγής και συναρμολόγησής τους, με αποτέλεσμα τη δημιουργία 5.000 προστατευτικών μασκών την ημέρα, υπερβαίνοντας μάλιστα τις προδιαγραφές που ορίζονται από το Ευρωπαϊκό Πρότυπο.

Αντίστοιχες αξιόλογες προσπάθειες πραγματοποιούν πολλά εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας, εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον χώρο του 3D Printing καθώς και εκατοντάδες ιδιώτες που διαθέτουν 3D εκτυπωτές. Το απαιτητικό έργο του συντονισμού αυτών των εθελοντικών πρωτοβουλιών πραγματοποιείται μέσω της κοινότητας «HELLAS COVID19 3D Printing Supplies» στο Facebook. Σε αυτήν, αναφέρονται οι ενέργειες και διαδικασίες για την προμήθεια 3D εκτυπωμένων μέσων ατομικής προστασίας που έχουν εγκριθεί κατόπιν συνεννόησης με το υπουργείο Υγείας. Μέσα από αυτή την ομάδα παρέχεται ενημέρωση για την παροχή της πρώτης ύλης της αποστολής και συλλογής των εκτυπώσεων.

Ταυτόχρονα, με πρωτοβουλία των υπουργείων Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υγείας δημιουργήθηκε η ψηφιακή πλατφόρμα 3d-makers.gov.gr, στην οποία μπορούν -όσοι ανήκουν στην κοινότητα των «Makers»- να κατασκευάζουν απαραίτητο εξοπλισμό για τις δομές δημόσιας Υγείας. Το 3d-makers.gov.gr λειτουργεί ως «γέφυρα» που φέρνει σε επαφή και συνδέει κεντρικά τις έκτακτες ανάγκες που υπάρχουν σήμερα στον τομέα της Υγείας με τη δημιουργία και προσφορά εξοπλισμού από όλες εκείνες τις πρωτοβουλίες πολιτών, ομάδων και φορέων που συνδράμουν καθημερινά ως 3D makers στην προσπάθεια ανάσχεσης της πανδημίας στη χώρα μας. Στην ιστοσελίδα παρέχονται λεπτομερείς οδηγίες και προδιαγραφές για την κατασκευή ασπίδων προσώπου, hands-free πόμολων καθώς και άλλων υλικών με στόχο να εξασφαλιστεί η διαθεσιμότητα για την επαρκή προστασία των εργαζομένων στον τομέα της Υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Υποστηρίζοντας την κοινότητα των «Makers», ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών ΕΕΛ/ΛΑΚ ανέδειξε τους τρόπους με τους οποίους το ανοιχτό και το ελεύθερο λογισμικό μπορεί να προσφέρει λύσεις για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας. Χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα «github», δημιούργησε ένα ψηφιακό αποθετήριο με βασικούς στόχους την καταγραφή και παρουσίαση έργων ανοιχτής σχεδίασης για ζωτικής σημασίας νοσοκομειακό εξοπλισμό καθώς και την αξιολόγηση αυτών των σχεδίων προκειμένου να επιλεγούν και να πιστοποιηθούν τόσο από επαγγελματίες Υγείας όσο και από τα πιο κατάλληλα ακαδημαϊκά Ιδρύματα με στόχο να αναπαραχθούν από ελληνικές βιοτεχνίες ή και από Maker Spaces.

Σε επίπεδο πολιτών, που παραμένουν ενεργοί από το σπίτι τους διαθέτοντας απλώς μια ραπτομηχανή και τα απαραίτητα υλικά, η ανταπόκριση ήταν σπουδαία. Εκατοντάδες εθελόντριες μοδίστρες και ραφτάδες από όλη την Ελλάδα αυτο-οργανώθηκαν στο Facebook group «Μοδίστρες άμεσης ανάγκης». Μέσα σε 15 μόλις μέρες έραψαν συνολικά 40.000 βαμβακερές μάσκες, τις οποίες και προσέφεραν στον Ερυθρό Σταυρό. Προκειμένου να παράξουν επιπλέον 100.000 μάσκες, οι επικεφαλής της πρωτοβουλίας συνεργάστηκαν με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό «Αντιμετώπιση Παιδικού Τραύματος» και με την ελληνική πλατφόρμα crowdfunding «Give & Fund», ώστε με τα χρήματα που συγκεντρώνονται να έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν περισσότερα υφάσματα και λάστιχα.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί η πρωτοβουλία συντονισμού «Μένουμε σπίτι, φτιάχνουμε μάσκες» που δημιουργήθηκε από μία ομάδα στο Facebook και παρακινεί τα μέλη της, σε 5 διαφορετικές γλώσσες, να κατασκευάσουν μάσκες ώστε να παραδοθούν το συντομότερο δυνατό σε νοσοκομεία, οργανώσεις και δομές.